Ode aan het (dikke) (digitaal verrijkte) studieboek – Wolter Mooi in de VN Academische Boekengids 87, juli 2011

Wolter Mooi is één van de meest gewaardeerde docenten van de VU. Naast zijn voortreffelijk onderwijs geeft hij ook graag uiting aan zijn liefde daarvoor. Bovendien geeft hij daarbij graag een positief beeld van de leergierigheid van de hedendaagse student: niks geen zesjescultuur!. En hij geeft zijn inzichten over het onderwijs ook nog eens ten beste in mooie woorden.

Gisteren viel bij ons de VN in de bus met de Academische Boekengids daar bij. Wolter heeft een bijdrage geschreven over dikke klassieke studieboeken. Hij steekt de loftrompet daarover. Met name over de ‘dikke Robbins’. Dergelijke boeken bieden studenten het fundament voor hun latere studie- en professionele loopbaan. Niet alleen door hun omvang, maar vooral ook door hun kwaliteit. En wat is het wat hij daarover zegt? Een aantal dingen die van groot belang zijn voor toekomstig (goed) Hoger Onderwijs.

1

Wolter geeft aan dat deze boeken vergezeld gaan van zeer goed digitaal materiaal: websites die naadloos passen bij de opzet van het boek, met prachtige afbeeldingen, interactieve casussen, animaties en oefenvragen (jawel – mijn stokpaardje). Deze websites zijn in de afgelopen jaren systematisch uitgegeven en worden steeds beter. Een goed studieboek is dus méér dan alleen een goed boek. Dat maakt ook dat deze boeken populair blijven bij de docenten.

2

Om dergelijke boeken en interactieve websites te maken moeten uitgevers grote investeringen doen. Deze investeringen kunnen alleen terugverdiend worden bij een  grote markt: lees de Engelstalige markt. Het zal uitgeverijen in kleinere taalgebieden niet meer lukken om de voorsprong van de grote Amerikaanse en Engels uitgeverijen in te halen. Wat rest zijn misschien het op de markt brengen van vertaalde studieboeken en websites. De opmars van het Engels als taal waarin vakgebieden worden bestudeerd en onderwezen zal steeds sneller gaan.

3

Alleen een goed boek met een mooie website is echter niet genoeg. Hoe moet een student nu zijn of haar weg vinden in een dergelijk boek? Hoe weet de student via welke route en in welk tempo en met welke beheersingsgraad de stof die neergelegd is in het boek, te gaan beheersen (voor mezelf geldt dat het vooral interessant is hoe interactieve zelfstudiequizzes in dat geval het  best ingezet kunnen worden). Voor dat aspect is ultimo de docent verantwoordelijk. De docent is degenen die de student stuurt en begeleidt in dit proces. Hij bepaalt het tempo en geeft aan welke studeeractiviteiten uitgevoerd moeten worden. Hij zorgt dat studenten voldoende ‘time on task’ besteden. Hij zorgt ervoor dat studenten daarbij gemotiveerd zijn. Hij zorgt dat op de juiste momenten de juiste sturende feedback geleverd wordt. Naast kennis van de stof vergt dit een grote mate van didactisch en technologisch inzicht en doorzettingsvermogen om dit proces vorm te geven. Een aardig model daarvoor is het TPCK model (Technological Pedagogical Content Knowledge).

4

Een andere reden waarom Wolter dikke boeken apprecieert is omdat hij aangeeft dat studenten – in tegenstelling tot het gebruik van meerdere dunne boeken – gewend zijn aan de structuur, lay-out en benadering van de onderwerpen van het boek. Studenten hoeven zich dus niet elke keer opnieuw deze structuur eigen te maken en kunnen zich daardoor beter concentreren op de inhoud. Uit onderzoek van Gibbs (zie bijv. ook slide 29 van de Keynote powerpoint van Gibbs op de Universiteit Utrecht Onderwijsparade 2011) blijkt dat iets dergelijks inderdaad veel beter is om gemotiveerd en succesvol te studeren.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s